Bilmek istediğin her şeye ulaş
Rubai, Divan edebiyatında kullanılan bir şiir nazım şeklidir. Halk edebiyatındaki maniye benzer. Tasavvuf, dünya görüşü, felsefe gibi konular içeren dörtlüklerdir. Teknik özellikleri:
  • aaxa şeklinde bir uyak düzeni vardır.
  • 24 farklı aruz kalıbı kullanılabilir. Dizelerin kalıpları birbirlerinden farklı olabilir.
  • Mahlas kullanılmaz.
  • Asıl verilmek istenen mesaj 3. ve 4. dizededir.
  • Bu türün en büyük şairi tartışmazsız İranlı şair Ömer Hayyam'dır.
  • Çağdaş Türk edebiyatında Yahya Kemal ve Arif Nihat Asya rubai şeklinde şiir yazmıştır.
  • Paylaş
Rubai, aruz ölçüsüyle yazılır. Birimi 4'lüktür. 4 dizelik (mısralık) bir Divan Edebiyatı nazım biçimidir. Rubailerde birinci, ikinci, dördüncü dizeler uyaklı, üçüncü dize ise serbesttir. İki beyitlik kıtalar biçiminde yazılmış rubailer de vardır. Her dizesi birbiriyle uyaklı rubailere "rubai-i musarra" ya da "terane" adı verilir. Rubainin, aruzun hezec bahrinden 24 kalıbı bulunur. Bunlardan; mef'ûlü birimiyle başlayan 12 kalıba "ahreb", mef'ûlün birimiyle başlayan öbür 12 kalıba da "ahrem" denir. Kalıpların sonu "fâül" ya da "fa" birimiyle biter.
Rubainin her dizesi ayrı bir ölçüde olabildiği gibi, dört dizesi de aynı ölçüde olabilir. Türk divan şiirinde daha çok ahreb kalıbına rastlanır. Rubailer genellikle mahlassız şiirlerdir. Ve divan şairlerinin divanlarının sonunda rubaiyyat başlığı altında sıralanırlar. Bu türün tartışmasız en büyük şairi Ömer Hayyam’dır.
Türk edebiyatında Mevlana’nın Farsça yazdığı felsefi rubailer bu türün hızla yayılmasını sağladı. Kara Fazlî, Fuzûlî 16. Yüzyılda bu türün en usta örneklerini verdiler. Divan edebiyatı'nda 17. Yüzyıl rubainin altın çağı oldu. Azmizade Haleti, yazdığı bin kadar rubai ile "en büyük Osmanlı rubai şairi" olarak tanındı. Cumhuriyet döneminin en büyük rubai ustası ise Yahya Kemal Beyatlı’dır. Arif Nihat Asya ise rubailerini "Rubaiyyat-ı Arif" adlı eserinde yer almıştır
  • Paylaş
Sonraki Soru
HESAP OLUŞTUR

İstatistikler

156 Görüntülenme3 Takipçi2 Yanıt