Bilmek istediğin her şeye ulaş

Schrödinger'in kedisi düşünce deneyini, karmaşıklıktan uzak, özgün cümlelerle anlatabilir ve örneklendirebilir misiniz?

Schrödingerin kedisi deneyinde öncelikle hiçbir şekilde dışardan gözlemlenemeyen bir kutuya bir kedi ve radyoaktivite gösterme ihtimali %50 olan bir madde koyuluyor. Sonucu bilmediğimiz sürece, kedi bizim gerçekliğimize göre hem diri hem de ölüdür. Aslında kutuyu açarak gerçekliği bir seçim yapmaya zorlamış oluruz. Kısacası kutuyu açtığımızda kedi ölüyse, onu biz öldürmüşüzdür. Tabi ki bu ütopik bir düşünce deneyi ama güzel hazırlanmış ve kulağa mantıklı geliyor.
  • Paylaş
2

Yılmaz Bağıran, sadece yanlış bir algı. Bakış açısına göre değişen bir durumu teori diye yutturuyorlar. Kediden örnek verecek olursam, kututa karşıdan bakan biri ile yandan ve üstten bakana göre kedi farklı durumlarda olabilir. Ama hiç birinde kedi asla ölü olamaz. Can ihtimaller zincirine katılacak bir şey değilidir. Aynı olayı para için düşün. Birini yazı gördüğünü diğeri tura görür. Aynı anda her ikisi olmasının sebebi şudur. Aslında algı yanılsaması. Örnek verirken tek bir atoma göre örnek verirler . Ama gerçekte tek bir atom kullanılamaz. Bir grup atom örnek alınır.İlk olarak ışınlar polarize denilen bir yöntemle olabildiğince tek yönde dönenler olarak ayrılır. Ama Bunu en fazl %60 başarırlar. Kalan %40 ise herhangi bir yönde dönmeye devam eder. Şöyle düşün. 1000 tane topun var. Her biri kendi etrafında dönüyor. Ama her birinin ekseni farklı Dolayısı ile en az yarısının istatik olarak dönüş yönü zıt. Sen bunların bir kısmını polarizasyonla düzeltmeye çalışıyorsun ama düzelmiyor. İşte düzelmeyen bu kısma göre yorum yapılıyor. Grupların bir kısmı sağa dönerken bir kısmı sola döner, bunu da aynı anda hem sıfır hem bir olarak açıklıyorlar. Hikaye yani. Tek bir atomda böyle bir şey yoktur.

Bahadır Ryan, Eğer biri kutuyu açarsa kediyi ya ölü ya canlı bulacaktır. Fakat kutu açılmadan önce kedinin kuantum durumu ölü kedi durumuyla kedinin canlı olduğu durumun bir karışımı olacaktır. Bazı bilim felsefecileri, bunun kabul edilmesini çok güç bulurlar. İnsanın yarı hamile olabilmesinden öte kedinin yarı vurulmuş,yarı vurulmamış olması mümkün değildir Onların içinde bulundukları güçlük,dolaylı olarak bir nesnenin belirli bir tek geçmişe sahip olduğu klasik bir gerçeklik kavramını kullanmalarından kaynaklanır. Kuantum mekaniğinin temeli, farklı bir gerçeklik görüşüne sahip olmasıdır. Bu görüşte bir nesne yalnızca bir tek geçmişe değil,mümkün olan tüm geçmişlere sahiptir. Çoğu durumda belirli bir geçmişe sahip olma olasılığı,biraz farklı bir geçmişe sahip olma olasılığını siler,fakat belli durumlarda komşu geçmişlerin olasılıkları birbirini güçlendirir. Nesnenin geçmişi olarak gözlemlediğimiz şey, bu güçlendirilmiş geçmişlerden biridir.

Schrödinger'in Kedisi durumunda güçlendirilmiş olan iki geçmiş vardır. Birinde kedi vurulmuştur,diğerinde ise canlı kalır. Kuantum kuramında her iki olasılık birlikte varolabilir. Fakat bazı felsefeciler, açıkça belirtmeden kedinin yalnızca bir geçmişi olabileceğini varsaydıkları için kendilerini çıkmazda bulurlar. Her bir parçacığın belirli,tek bir geçmişi olduğu yolundaki varsayıma ilk olarak Feynman karşı çıktı. İkinci Dünya Savaşını izleyen yıllarda Feynman, parçacıkların uzay-zamanda olası her yol boyunca,bir konumdan diğerine ilerlediği önerisini getirdi. Feynman her bir yörünge ile biri dalganın boyutu-genliği biri de fazı- çukurda ve tepede bulunması- olmak üzere iki sayıyı ilişkilendirdi. A'dan B'ye giden bir parçacığın olasılığı, A ve B'den geçen her olası yolla ilgili dalgaların toplanmasıyla bulunuyordu.Gündelik dünyada nesneler,bize başlangıç ve sonuç hedefleri arasında tek bir yol ,tek bir yörünge izliyormuş gibi görünür.Bu durum Feyman'ın birden fazla geçmiş(ya da geçmişlerin toplamı) kavramıyla uyum gösterir mi? Evet. Çünkü her bir yola sayılar verme kuralı,büyük nesneler için yolların katılımları birleştiğinde,biri dışında bütün yolların birbirini etkisizleştirmesini gerektirir.Yani sonsuz yol çeşitinden sadece biri,makroskopik nesnelerin harekete gözönüne alındığı sürece önemlidir ve bu yörünge de Newton'un klasik hareket yasalarından ortaya çıkandır.

Sonraki Soru
HESAP OLUŞTUR

İstatistikler

26 Görüntülenme8 Takipçi1 Yanıt