Bilmek istediğin her şeye ulaş

Süpersonik uçakların belli bir hıza ulaşmasından kaynaklanan şok dalgaları nedir? Nasıl oluşur? Uçaklara etkileri nelerdir?

Bugün ses hızına yakın hızlarda uçan uçakların hızları Mach sayısıyla belirtiliyor.( ses dalgaları yayılması konusunda araştırmalar yapan Avusturalyalı bilim adamı Ernst Mach anısına) Deniz seviyesi yakınında 1 225,5km/saat hızındaki uçağın hızı 1 Mach oluyor. 12 metre yükseklikte 2 125km/saat hızındakinin de 2 Mach oluyor.
  • 1 Mach e kadar olan hızlar sübsonik( sesaltı), bunun üzerindeki hızlarda süpersonik( sesüstü) olarak tanımlanıyor.

Daha hızlı uçmak için yapılan çalışmalarda ses duvarı olarak da bilinen şok dalgaları meydana gelebiliyor.

ŞOK DALGALARI: Düşük hızlarda havanın sıkıştırılamaz olduğu bilinir. Hızı az olan bir uçak önündeki hava kütlesine bir sıkışma etkisi yapmaz. Çünkü hava taneciklerinin uçuş yolu sırasında yoldan çekilmeye zamanları vardır. Uçağın hızı artmaya başladığı zaman durum değişiyor. Uçağın yolundan çekilmeye zaman bulamayan hava taneciklerinin hızı ile ses hızında uçan uçağın hızı birbirine eşitleniyor ve bu durumda uçağın önünde bulunan bu hava molekülleri sıkışıp şok dalgalarını oluşturuyor. Bir nevi uçağın hareketine karşı direnç gösteren bir hava duvarına dönüşümü de denilebilir...
Uçağın hızı daha da arttığında bu hareketi engelleyen direnç karşısında daha fazla bir güç gerekmektedir.

Uçak

  • Şok dalgaların oluşması uçak kumandalarını olumsuz yönde etkiliyor çünkü arkasındaki hava akımının dengesizleşmesine neden oluyor.

Bu nedenle çok yüksek hızda uçacak uçakların hava moleküllerinin sürtünmesiyle oluşacak ısıya dayanıklı özel metal alaşımlardan yapılması gereklidir.
  • Paylaş