Bilmek istediğin her şeye ulaş

Tasavvuf nedir?

Temel olarak tasavvuf nedir?Düzenle
Tasavvuf
Temel olarak tasavvuf, insan terbiyesi anlamına gelir. Çok kapsamlı bir konudur. Tasavvufta amaç bir kişiyi "insan" yapmak, iradesini sağlamlaştırmak ve kötü insani nefsinden uzaklaştırmaktır. Özel olarak tasavvuf bir İslam düşüncesidir. İnsan güzel ahlaka sahip olunca makam kazanır, makamı artar. Kişi tasavvuf düşüncesine girdiğinde en düşük makamdadır, "beşer"dir. Belli süreçler sonunda nefsani duygularından, düşüncelerinden, kötü huylarından arınmaya başlar ve bu süreç sonunda insan-ı kamil olur. Yani olgun, güzel ahlaklı bir insan olur. Bu bakımdan diyebiliriz ki tasavvuf insanı güzelleştiren, insanın insanla münasebetini güzel bir şekilde ortaya koyan, bunları yaparken Yaradan'ı merkez alan bir anlayıştır.

Tasavvuf geniş bir kavramdır dedik. Her tasavvufçunun tasavvufun ne olduğuna dair farklı tanımları mevcuttur:
  • Tasavvuf, Allah’ın, seni sende öldürüp, kendinde ebediyen diri kılmasıdır. (Cüneyd Bağdadi)
  • Tasavvuf, Resûlullah efendimizin sünnet-i seniyyesine uymak, fazla konuşmayı, fazla yemeği ve fazla uykuyu terk etmektir. (Alâüddevle Semnânî Ala' Ad-Dawla As-Simnani)
  • Tasavvuf, insanı Allah’tan uzaklaştıran şeylerin hepsini terketmektir. (Ali ibn Sahl Rabban al-Tabari)
  • Tasavvuf ahlâktan ibarettir. Bu bakımdan ahlâkı senden yüksek olan, senden daha fazla arınmış demektir. (Ebû Bekr el-Kettânî)
  • Tasavvuf, kâinatı eksik görmek, daha da ötesi bütün eksikliklerden münezzeh olanı müşâhede ederek bu eksik varlıkları hiç görmemektir. (Ebû Amr ed-Dımeşkî)
Kişinin tasavvuf felsefesine tamamen kendi vermesinden sonra o kişi sufi olur. Tasavvuf ve sufi, "saf olan" anlamına gelir. Anlattıklarımıza paralel olarak buradan çıkarabiliriz ki tasavvuf insanın saflaşma, temizlenme, paklanma uğraşısıdır.

Tasavvufun doğuşu ise 9. yy. dolaylarında başlamıştır. Bu başlangıçta tasavvufun yayılmasında Fars ve Türk mutasavvıfların etkisi büyüktür. Nitekim özellikle 10. Yy'da Fergana bölgesi birçok büyük sufi yetiştirmişti. Tarihteki büyük mutasavvuflar: Abdal Musa, Beyazid Bistâmî, Bişri Hafî, Celâleddîn Rûmî, Cüneyd Bağdadi, Fudayl bin İyâz, Hacı Bektaş, Hâris el-Muhasibî, İbrahim Edhem, İmâm-ı Gazâlî, Muhyiddîn İbn Arabî, Şâh-ı Nakşibendî, Yunus Emre, Mevlana, Ahmet Yesevi, Abdülkadir Geylani gibi birçok tasavvufçudur. Burada hepsinin adını zikredemeyiz çünkü tasavvuf zamanla kurumsallaşmış birçok mutasavvıf kendi tarikatında tasavvuf ekseninde birçok büyük mutasavvuf yetiştirmiştir.

Ayrıca belirtmekte fayda var ki tasavvuf İslam tarihinde sanatı en çok etkileyen felsefedir. Günümüzde etkisi hala sürmektedir. Edebiyattan müziğe kadar pek çok sanat dalında tasavvufi sanatın ayrı bir kol olduğunu görürüz.
  • Paylaş