Bilmek istediğin her şeye ulaş

Türkiye'de artık depreme dayanıklı binalar yapılıyor mu?

Arkadaşlar, yurdumuzda 2002'den beri ve 2007'de güncellenmiş haliyle dünyanın en sağlam deprem şartnamelerinden biri var ve tüm binalar bu şartnameye göre tasarlanıyor. Yani tasarımlarına göre tüm yeni yapılan binalar en az 7 şiddetinde depreme dayanıklı. Tabii dayanıklı derken hasar görmüyorlar demiyorum, bina önem katsayısına göre hemen hepsi depremden hasar görüyor ama yıkılıp insanların üstüne çökmüyor. Bu anlayış size biraz garip gelecektir ama bir binayı hasar görmeyecek şekilde yapabilmek için o binanın kendi ağırlığının aynısını yatay etkilere karşı da taşıyabilmesi lazım olur ki bu durum hem binanın ağırlığını arttırarak sağlanması imkansıza yakın bir hale gelir hem de kimse o binayı ödeyemez. Dolayısıyla binaların tasarımında yukarıda da belirttiğim gibi önem katsayısına göre özellikle çürük olduğunda yapıların çökmesine neden olan düşey elemanların sağlamlığı göz önüne alınıyor. Katsayılar da şöyle: (1 en önemli, 4 en önemsiz oluyor, güvenlik faktörü olarak da 1.5'den 1.0'a gidiyor)TABLO 2.3 – BİNA ÖNEM KATSAYISI (I)
1. Deprem sonrası kullanımı gereken binalar ve tehlikeli madde
içeren binalar
a) Deprem sonrasında hemen kullanılması gerekli binalar
(Hastaneler, dispanserler, sağlık ocakları, itfaiye bina ve tesisleri,
PTT ve diğer haberleşme tesisleri, ulaşım istasyonları ve terminalleri,
enerji üretim ve dağıtım tesisleri; vilayet, kaymakamlık ve belediye
yönetim binaları, ilk yardım ve afet planlama istasyonları)
b) Toksik, patlayıcı, parlayıcı, vb özellikleri olan maddelerin
bulunduğu veya depolandığı binalar
I=1.5
2. İnsanların uzun süreli ve yoğun olarak bulunduğu ve değerli
eşyanın saklandığı binalar
a) Okullar, diğer eğitim bina ve tesisleri, yurt ve yatakhaneler, askeri
kışlalar, cezaevleri, vb.
b) Müzeler
I=1.4
3. İnsanların kısa süreli ve yoğun olarak bulunduğu binalar
Spor tesisleri, sinema, tiyatro ve konser salonları, vb.
I=1.2
4. Diğer binalar
Yukarıdaki tanımlara girmeyen diğer binalar
(Konutlar, işyerleri, oteller, bina türü endüstri yapıları, vb)
I=1.0

Tabii bu işin bir de ikinci yüzü var ki, proje, mühendisten çıktıktan sonra müteahhide gidiyor, müteahhitler rekabetten dolayı işleri zararına bile alabiliyorlar ve bu durumda sadece çaldıkları, kırptıkları kısımlardan para kazanabiliyorlar. Küçük müteahhitlerde durum nedir bilemiyorum ama üç dört sene önce İstanbul'da yepyeni bir TOKİ binası durup dururken çöktü, orada rötre yani büzüşmeden doğan kuvvetlere karşı konulması gereken donatı muhtemelen ya koyulmamıştı ya da azaltılarak eklenmişti. Projesi nasıl hazırlanmış olursa olsun böyle bir binanın depreme dayanması beklenemez. Şükürler olsun ki henüz o binaya kimse taşınmamıştı bile. Ayrıca diğer büyük müteahhitlerimizden Sinpaş'ın bir şantiyesinde de aslında firmanın kötü niyetiyle değil ama demircinin cehaletinden (eğitimsiz ucuz demirci de çok bir iyi niyet göstermiyor ama) dolayı döşeme demirleri döşenirken kesilen kolon donatıları olduğunu ve tedbir alınmadan beton dökümüne devam edildiğine şahit oldum.

Uzun lafın kısası proje olarak tüm binalarımız depreme dayanıklı tasarlanıyor ama uygulamada bazen kötü niyetle bazen de cehaletten, özensizlikten tüm binalarımız projesine uygun inşa edilemiyor. Dolayısıyla yeni de olsa, depreme dayanıklı yapıldığı da iddia edilse yurdum binalarının depreme dayanıp dayanmayacağı şans işi. Yanlış anlaşılmasın eminim çoğu yeni bina depreme dayanıklı yapılıyordur, bir kaç da çürük elma araya karışıyordur.
  • Paylaş
Türkiye'de deprem ve yapı ile ilgili tüm standartlar Alman- Amerikan ve Japonya'daki yürürlükteki hali hazır ilgili standartlardan copy-paste yöntemiyle türetilmiş bir sürü teorik bilgi dolu dokümanlardır. Bunun yanında yapı denetimin varlığı deprem sonrası yapılan yapıların proje ve fenni usüllere uygun yapılmasına yardımcı olmaktadır. Ancak gerek yüksek katlı yapılar, gerek güçlendirme görmüş yapılar için sorduğunuz sorunun gerçek cevabını 7 ve üzerinde şiddette gerçekleşecek bir deprem verecektir.
  • Paylaş
Eskiye nazaran, ortalamaya bakarsak, büyük oranda çok daha dayanıklı binalar yapılıyor evet. bunun iki sebebi var birincisi yapı denetim kanunları(gerçi bazı yapı denetimci firmalar tarafından bypass(yani hile) yapıldığı oluyor ki bu durumda yapı denetimin pek bir anlamı kalmıyor) ikincisi ise şartnamaler; zaten fazla güvenlikliydi ama en son şartname iyice abartmış olabilir. belki de dünyanın en güvenlikli şartnamesi olabilir. bunun dışında mesela başka etmenler var, yani siz devlet olarak ne yaparsanız yapın eğer mühendisleri ve çalışanları yeterince eğitmezseniz uygulamada vahim hatalar olacak ve bina yeterince sağlam olmayacaktır. mesela beton dökümü esnasında fazlaca su ekleyerek viskozitesini arttırmaya yönelik hareketler, bunun yanında beton kürünü eksik veya yanlış yapmak. bütün bunlara rağmen bence kesinlikle eskiye nazaran binalar daha dayanıklı yapılıyor diyebilirim.hem daha dayanıklı hem de sayıca çok daha fazla sağlam binalar mevcut artık. dinamik deprem hesabında 7.4-7.6 deprem şiddeti esas alınarak binalar yapıldığından, olası istanbul depreminde yeni yapılan bir binada rahatlıkla oturabilirsiniz. Ve eğer herşeyi düzgün yaptılarsa, şartname fazla güvenlikli olduğundan, bence rahatlıkla 7.8 şiddetine kadar yolu var.ayrıca sanırım işbankası kuleleri 9 a göre tasarlanmıştı, yanlışım olabilir gerçi.
  • Paylaş
2004 yılında çıkan Deprem yönetmeliğinden sonar ruhsat alıp yapılan yapılar depreme dayanıklı yapılmaktadır. Binaların kaba inşaatlarında malzemeden çalamayan mütahitler ince işlerde ucuza kaçabilmekteler. Bununla beraber hala geçmişte dere olan yerlerin üzerine bina yapıldığına şahit oluyorum. Buralar riskl, zemin böyle yerlerde yumuşaktır ve temele su verme riski taşımaktadır. Sokak isimlerine dikkat edin Örn:Dere sk. Dereci sk. Gibi tabelaları gördüğünüzde bunu bir araştırmanızı tavsiye ederim daha önce dere geçtiği için konmuş olma ihtimali oldukça yüksek. Binaların inşaat kalitesinin yanında yapıldığı zeminde büyük önem taşımakta. Deprem risk derecesi düşük zeminlerde yapılan yeni binaları tercih etmenizi öneririm
  • Paylaş
Evet artık eskisine göre daha dayanıklı binalar yapılmaktadır. Bunlar günümüz teknolojisine uygun hale gelmektedir. Yeni çıkan deprem yönetmeliği, yapıların malzemelerine göre özellik belirtmekte ve onları gerçekten sıkı bir denetime tabi tutmaktadır. Dürüstlük çerçevesinde işlerse her şey, daha dayanıklı binalar yapılmaya devam edecektir.
  • Paylaş
Sonraki Soru
HESAP OLUŞTUR

İstatistikler

2874 Görüntülenme7 Takipçi5 Yanıt