Bilmek istediğin her şeye ulaş

Utangaçlığın ortaya çıkma sebepleri nelerdir? Nasıl üstesinden gelinir?

Utanç 2 yaştan önce öğrenilen ve baş etmesi oldukça zor bir duygudur. İnsan kendini bu utanmaktan korumak için utanç verici durumlardan kaçınma eğilimi gösterir. Utangaçlık da utanç verici olduğu varsayılan durumlardan kaçınma olarak tanımlanabilir. Topluluk içinde konuşmaktan yemekten tutun da yeni insanlarla tanışmaya, kendini ve ihtiyaçlarını ifade etmeye kadar pek çok kaçınılacak durum sayılabilir. Utancın öğrenildiği yaştan bugüne kadar, neden bu tür durumlardan kaçınmak gerektiğiyle ilgili bilgiler edinilir. Bu bilgilere Geştalt terapide içe almalar diyoruz. Utançla ilgili içe almalar kişinin kendisiyle, diğer kişilerle ya da durumla ilgili olabilir. Örneğin; beni kimse duymaz, sesim hiç çıkmaz, her zaman saçmalarım, insanlar acımasızdır, X davranışı ayıptır yapanlar rezil olur, kendimi her yerde rezil ederim gibi içe almalar, utançla ilgili ilk akla gelebilecek bilgilerdir... Herhangi bir terapi ekolüyle yapılacak çalışmalar utangaçlığın üstesinden gelmeye yardımcı olur..
  • Paylaş
Utangaçlığın iki sebebi var. Şöyle ki bir; Çocukluk ve yetiştirilme döneminde kişiliğe oturtulmuş öz güven eksikliği, iki; savunma mekanizmaları. Hangisinden muzdarip olunduğunu yahut hangisinin sebep olduğunu da anlamak bir hayli zor. Anlayabilmek için utanç duygusunun açığa çıktığı hallere yoğunlaşılmalı.

Örnek veriyorum; arkadaş grubu içerisinde kişinin yanlış bir söylemde bulunup hatalı demeçler verme korkusu utangaçlık ve duygu ifadeleri problemlerinin yaşanmasına sebep oluyor. Bu aslen bir çeşit savunma mekanizması. Birey hatasından ötürü yargılanmak dışlanmak terslenmek gibi tepkiler almaktan korkuyor. Toplumun insan benliği üzerindeki baskısının da en önemli kanıtıdır.
Yahut; kişinin genel anlamda (her defa yaşanmak üzere) toplum içinde konuşurken iletişimde bulunulan insan veya insanların gözlerine bakamama durumu, terlemesi, titremesi, gerilmesi, ses tonu değişmesi v.b. belirtilerse psikolojik olduğunu ve çocukluğa yönelinmesi gerektiğini gösterir.
  • Paylaş
Bence utangaçlığın ortaya çıkış sebebi toplumun yarattığı önüne geçilemez söylemin bir etkisi. Söylem foucault'dan öğrendiğim bir kuram. Sosyal öğrenme ile birlikte insanlar kendi gerçeklerini yarattılar. Bu gerçekler hayatları oldu. O gerçekler için canlarını verebilir oracıkta verebilir ya da ömürleri boyunca o gerçekler için yaşayabilecek hale geldiler. Bu bağlamda baktığımız zaman da utanmamızı gerektirecek davranışlar da söylem içinde yerini aldı. Davranış, düşünce, eylem ilk utanma durumları giyinme eylemiyle başlamış olabilir ama zamanla kendini ifade etmek bile bu utanılası davranışlar arasında yerini almıştır. Söylem güçlenip ete kemiğe büründükçe etki alanı artar. Suskunluk sarmalı diye tabir edilen teoride birey toplum içerisindeki aykırı olarak görülecek düşünce davranış ve bilgileri doğru olduğuna emin olduğu halde ifade edemez. Çünkü genel yargı o yönde değildir ve suskun kalır. Geniş bir konu hakkında nacizane fikrim bu yönde.
  • Paylaş