Bilmek istediğin her şeye ulaş

Yeni fikir ve buluşları hayata geçirebilmenin önündeki engeller nelerdir? Tübitak ve Kosgeb benzeri yapılanmaların destek mevuzatındaki yetersizlikler nelerdir? Bu konuda tecrübesi olanlar hangi noktalarda takılmaktalar ve sizce neleri değiştirmeliyiz?

Dana önce TÜBİTAK, KOSGEB, TTGV desteği almış birisi olarak bu konuda söyleyecek çok fazla şey var. Benim yaşadığım tecrübeler malesef pek pozitif değil. Devlet bu konularda gerçekten çok tecrübesiz ve hızla sistemdeki eksikleri düzeltip, geliştirmeli. Gelişme oluyor evet ama malesef küresel bir oyuncu olabilmek için böyle hassas konularda daha fazla mesai harcamalılar ve özellikle sağlam bir geribildirim sistemi kurmalılar. Hiçbir destek kurumu benden geribildirim talebinde bulunmadı örneğin. Bu ayrı bir konu ama söylemek istediklerimi birkaç başlık altında özetlemek istiyorum:
  1. Destek kapsamına alınan kısımlarda düzenlemelere gidilmeli ve mevzuatta yapılan açıklamalara rağmen destek kapsamı dışında veya içinde olan kısımlar daha net olarak açıklanmalı. Örneğin Şahıs İşletmeleri projelerinin Ar-Ge harcamalarında işletme sahibine personel olarak ödeme yapılmıyor. Bana yapılmadı. Nedeni ise çok daha farklı bir mevzuat bilgisi gerektiren Gelir Vergisi Kanunu'nun 44. maddesi. Şimdi ben Ar-Ge ile uğraşan bir kişi olarak zaten yeterince mevzuata boğulmuşken bir de Gelir Vergisi Kanunu'nu mu incelemeliyim? Kaldı ki bu ve benzeri konularda özellikle TÜBİTAK'da kimse gereken net cevabı veremiyor. Kimse sorumluluk da almıyor ve her lafın sonuna 'kesin değildir' ibaresini ekliyorlar.
  2. Devletin projeleri, projelerin yaratılma durumuna göre sınıflandırması gerekir. Örneğin iş fikrini projeye dönüştürmek için yeni şirket kuran birisi ile, Ar-Ge kültürü daha gelişmiş, yıllanmış ve ciro yapan bir firmayı aynı kefeye koymamalı. Bunu destek türlerinde yapıyor evet ama desteği verdiği zaman da yapmalı. Yeni kurulan bir firma birçok konuda hata yapmaya müsait ve bu hatalarını telafi edecek kadar gücü olmuyor her zaman, özellikle maddi anlamda. Bu anlamda bu tarz firmaların Ar-Ge bütçelerine ek bir pay konabilir.
  3. Parası olmayan bir kişiden teminat, vs. isteme gibi saçma bir durum var. Adama hibe veriyorsun, adam projeye başlıyor, işin başında başlamak için bile parası yok ve para istiyor, tamam diyorsun ama vereceğin meblağın iki katı kadar teminat istiyorsun. Yuh diyorum.
  4. Devletin vergi dilimlendirmesini çok ciddi olarak gözden geçirmesi gerekiyor. İşe yeni başlayan bir küçük firmadan da 200 kişi çalıştıran büyük firmadan da aynı vergiyi alıyor. İşin komiği SADECE bu KÜÇÜK FİRMADAN BU VERGİYİ ALABİLMESİ. Diğer firma elindeki güç ile bir yolunu bulup bu vergiden kaçabiliyor. KOBİ tanımındaki gülünçlük aslında burada kendini gösteriyor. Devletin KOBİ'ye tek bir göz ile bakması yanlış. Yeni kurulan bir firma ile 250 kişiye kadar eleman çalıştıran bir firma aynı şartlara tabi olamaz, olmamalı. Yeni başlayana daha fazla vergi desteği olmalı ve devlet onun yanında olduğunu hissttirmeli.
  5. KOSGEB bu konuda daha hızlı ve havuz sistemi denen zırvalığı daha yeni kaldırdı ama TÜBİTAK'da Ar-Ge bütçesine ait dönemsel para aktarımlarındaki yavaşlık, gecikme, Ar-Ge yapan ve neredeyse sınırda yaşayan girişimler için bir ölüm fermanıdır. TÜBİTAK bu konuda çok daha hızlı davranmalıdır. Buna önerim ise bu tarz projelerin bütçelerinin direkt olarak merkezi birimler tarafından dönemsel olarak yönetilmesinin sağlanmasıdır. Yani ben, Ar-Ge bütçemde ilgili dönemdeki paramı, bulunduğum ildeki ilgili birimlerden de alabilmeliyim.
  6. Ar-ge bütçelerindeki inceleme süreleri yerine dönemler kısaltılarak daha küçük meblağların hızla ödenmesinin sağlanması ve incelemenin daha sonra yapılması ve incelemede problem çıkarsa projeyi gerçekleştiren kişinin kara listeye alınması gibi bir ara çözüm para sirkülasyonunu hızlandırarak kişilerin kendi projelerine daha iyi odaklanmaları sağlanabilir.
  7. Bugüne kadar en hızlı davranan kurum TTGV olmuştur ancak o daha çok kazancı olan firmalara yönelmektedir. Bu konuda devletin diğer kurumları ile temasa geçerek kendi içlerindeki göreceli olarak başarılı olan yapıyı oralara da örnek olarak göstermeli ve diğer kurumların da geliştirilmesini sağlamalıdır.

Tüm bunlara daha onlarca madde ekleyebilirim ancak üzerinden oldukça zaman geçmesine rağmen çok zor bir dönemde bu desteklerden faydalanmış birisi olarak son birkaç yıldaki gelişmeler az da olsa bana umut veriyor. Ne var ki herşey çok hızlı ilerliyor ve belki de en hızlı davranması gereken kurumlar da devletin kendi kurumları. Özel sektör zaten kendi dinamiklerini yaratmış durumda ve adaptasyon konusunda başının çaresine bakabiliyor ama yeni firmaların ve projelerin yaratılmasını en kolay ve hızlı şekilde gerçekleştirebilme gücüne sahip olan devletin bu konuda dersine daha çok çalışması gerekiyor. Daha fazla başarılı firmanın ortaya çıkması onun da ciddi olarak faydasına zaten... Ne de olsa en büyük hissedar her zaman devlet. En büyük gizli ortak...
  • Paylaş
Mevzuat, prosedürler ve sürecin uzunluğu işletmeleri bu tip desteklerden soğutuyor.
  • Paylaş
En büyük engel fikrinizin müşteri kitlesine sizden önce hizmet veren şirketlerdir, bundan başka önemli bir engel yoktur.
  • Paylaş
Bencillikten daha büyük engel bilmiyorum
  • Paylaş
Mevzuatı bilmiyorum ama şahısları daha yakından inceleyip kapsamlı eğitimlerle desteklemelidirler.
  • Paylaş
Fikirleri hayata geçirmenin önündeki engeller detayları çok fazla kafaya takmaktır, bir işi çok fazla kurcalarsak o sektördeki zorlukları, sıkıntıları görürüz ve hevesimiz kaçıverir. Bunun yerine yarattığımız fikre tutkuyla bağlı olmak ve bir yerde fikrimizi sunarken, anlatırken içimizdeki heyecana sahip olmak. Bu ikisi olduğunda iyi bir iş planı ve çalışma ile engellerin hepsi er ya da geç aşılacaktır diye düşünüyorum.

Tübitak ve KOSGEB çok tanınan ve her yıl binlerce başvuru alan destek sistemleri ve incelerken daha çok ar-ge çalışmalarına daha çok odaklanıyorlar. Bu konuda ki yetersizliklerin görülmesinin sebebi çok fazla başvuru almasıdır, ve insanlarımızın bu fonlardan daha fazla yararlanabilmek için yapmadıklarını yapıyor olarak göstermeleri, gerekli harcamanın üstüne daha fazla şey istemek gibi etik dışı olaylar çokca görülüyor diye duyumlar aldım :) İlk zamanlarda sektörde yeniyseniz ve fikrinize güveniyorsanız devletin değil de iş meleklerinin ve yatırımcıların kapısını çalmanızı öneririm. :)
  • Paylaş
Sonraki Soru
HESAP OLUŞTUR

İstatistikler

2318 Görüntülenme12 Takipçi6 Yanıt